مدیریت محتوا

 

قانون ثبت احوال

 

آئین نامه های مرتبط


آراء وحدت رویه

 


 
ماده اول ) پس از نشر و اعلام قانونی این حکم و با رعایت مقررات ماده سی و نه همین قانون تمام اتباع ایران باید دارای سجل احوال رسمی باشند.

 

ماده دوم ) سجل احوال رسمی در دفاتر مخصوصه این کار ثبت و سواد مطابق اصل در موقع تقاضای علاقه مندان ( اشخاص ذی نفع ) به آنها داده می شود.

 

ماده سوم ) هر رئیس خانواده باید برای خانواده خود نام مخصوصی اختیار نماید که پس از اظهار رسمی آن نام به خود او و به هریک از خانواده او تعلق گرفته به همان نام منسوب خواهند گردید.

 

ماده چهارم ) سجل احوال یک نفر شامل مطالب ذیل خواهد بود.

الف – نام خانواده    ب- اسم یا اسامی شخصی   ح – لقب در صورتی که شخص دارای آن باشد    د – محل تولد   هـ – تاریخ   و – اسم پدر   ف – اسم مادر.

 

ماده پنجم ) هر کسی باید دارای اسمی باشد مرکب از 1- نام خانواده  2- اسم شخصی  3- اسم محلی که در آنجا متولد و اسمش ثبت گردیده مثلاً‌ : ساسان – ( نام خانواده ) اسکندر     (اسم شخصی) تهران (محل تولد).

 

ماده ششم ) القاب رسمی از طرف دولت اعطاء می شود بر حسب موقع قبل ار اسم و یا بعد از آن قید می گردد ولی در هر صورت باید القاب لزوماً در حاشیه سجل ولادت شخص ذکر شود و مامور اداره سجل احوال در موقع ثبت القاب البته باید سند لقب را معاینه کند.

 

ماده هفتم ) در موقع تولد طفل اعم از ذکور و اناث پدر و در غیاب او مادر یا جد ملکلف می باشند در ظرف پانزده روز لااقل به اداره سجل احوال مولود جدید خود را اظهار نمایند و در موقع اخبار و اظهار باید دو نفر شاهد و مصدق همراه باشند.

 

ماده هشتم ) در هریک از شهرها و قصبات و آبادیهای مملکت اداره برای سجل احوال تاسیس می شود.

 

ماده نهم ) در شهرهایی که نظمیه مرتبی موجود است اداره سجل احوال مربوط به اداره پلیس بوده و در صورت فقدان اداره پلیس منظم وظایف این کار به حکام و نایب الحکومه ها و کدخدایان قصبات و قراء محول می گردد.

 

ماده دهم ) در شهرهای بزرگ اداره سجل احوال ممکن است در صورت ضرورت دارای چندین شعبه در محلات باشد.

 

ماده یازدهم ) هر یک از ادارات سجل احوال به قدر کافی اجزای خواهد داشت که بتوانند اقلاً سه دفتر ذیل را نگاه بدارند. 1- دفتر تولد  2- دفتر ازدواج  3- دفتر متوفیات

 

ماده دوازدهم ) هر یک از مامورین این اداره که سجل احوال اشخاص را در اوراق جداگانه یا دفاتری غیر از دفاتر مقرره ثبت نماید از یک ماه الی سه ماه محکوم به حبس خواهد بود.

 

ماده سیزدهم ) روسای خانواده علاوه بر اینکه باید موافق ماده هفتم اداره سجل احوال را از وقوع ولادت مستحضر نماید ازدواج و فوت هریک از اعضای خانواده خود را نیز لازم است در ظرف پانزده روز از وقوع ازدواج را زوجین یا وکیل مخصوص آنها می توانند اعلام و اظهار نمایند.

 

ماده چهاردهم ) دفاتر سجل احوال سال به سال تجدید می شود و هر یک از دفاتر باید نسختین باشد اوراق دفاتر مزبوره را رئیس پلیس یا کدخدای محل نمره گذارده و امضاء می نمایند در آخر سال کلیه دفاتر باید بسته شده یک نسخه از آن در دفتر راکد اداره ضبط و نسخه دیگری برای اداره دفتر محکمه محل ارسال گردد.

 

ماده پانزدهم ) اسناد سجل باید مرتباً یکی بعد از دیگری در دفاتر مخصوص ثبت و به هیچ وجه بین السطور چیزی نوشته نشده و جای سفید نداشته باشد و در صورتی که در نوشتن سهوی حاصل گردد به این جهت احتیاج به تصحیح پیدا کند باید با تمام حروف نوشته شود.

 

ماده شانزدهم ) اسناد سجل احوال در صورتی که مرتباً در دفتر ثبت شده باشد مادامی که مجعولیت آنها ثابت نشده دارای اعتبار خواهند بود – فقط محکمه ابتدائی آن محل می تواند پس از تحقیق و رسیدگی و اثبات سهو اشتباه حکم تغییر آن را با موافقت عقیده مدعی العموم صادر نماید.

 

ماده هفدهم ) احکام تصحیح شده را مدعی العموم بدون فوت وقت به مامور سجل احوال که کار راجع به او است ابلاغ می نماید احکام مزبوره باید در دفتر مخصوص ثبت و در حاشیه سند سجل اصلاح شده نیز قید گردد.

 

ماده هیجدهم ) هر مامور اداره سجل احوال که مرتکب خطای ارادی شده باشد در محضر محکمه صالحه تعقیب و مطابق مواد 135 و 136 و 137 قانون مجازات خواهد بود.

 

ماده نوزدهم ) مجازات مقرره در ماده 138 نسبت به هر کسی که استعمال سند سجل احوالی مجعولی را نموده باشد مجری است.

 

ماده بیستم ) مجازات مقرره در ماده 138 نسبت به هر کسی که استعمال سند سجل احوالی مجعولی را نموده باشد مجری است.

 

ماده بیست و یکم ) در مورد خطایای غیر ارادی و اشتباهات قلمی و هر گونه تسامح و غفلتی که موجب ضرر و خسارت دیگران باشد از شانزده قران الی پانصد قران جزاء نقدی خواهد داشت و این مجازات غیر از دعاوی خصوصی خساراتی است که ممکن است به مامورین سجل احوال که مقصر هستند اقامه شود.

 

ماده بیست و دوم ) برای اینکه حتی المقدور از اظهارات غلط و کذب احتراز شود لازم است شخص اظهار کننده به معیت دو نفر شاهد در اداره سجل احوال حضور به هم رساند.

 

ماده بیست و سوم ) اسناد سجل ولادت در دفاتر مخصوص این کار ثبت و شامل مندرجات ذیل خواهد بود روز ساعت و محل تولد تعیین ذکور و اناث بودن طفل و اسامی که برای او معین می شود و همچنین اسامی شخصی و نام خانواده سن شغل مسکن پدر و مادر و شهر ( رجوع به ضمیمه نموده (1) نمونه سجل ولادت).

 

ماده بیست وچهارم ) سجل ازدواج در دفاتر مخصوص این کار ثبت و شامل مندرجات ذیل خواهد بود. اسامی شخصی نام خانواده شغل و محل و تاریخ تولد مسکن زوج و زوجه – اسامی شخصی و نام خانواده سن و شغل و مسکن پدر و مادر – تصدیق زوجین به وقوع مزاوجت و معرفی اشخاصی که صیغه عقد را جاری کرده اند نام خانواده و اسامی شخصی، سن، شغل، مسکن شهود  – وقوع ازدواج در حاشیه سجل ولادت زوجین نیز قید خواهد شد ( رجوع به ضمیمه 3 نموده سجل ازدواج ).

 

ماده بیست وپنجم ) اجرای صیغه طلاق که شرعاً در محضر یکی از علماء وقوع یافته باشد در حاشیه سجل ازدواج قدی خواهد گردید.

 

ماده بیست وششم ) هر یک از علماء پس از نوشتن عقدنامه یا طلاق نامه مکلف هستند که سواد قبالجات  مزبور را به اداره سجل احوال محل اقامت خود بدهند.

 

ماده بیست وهفتم ) هر یک از علماء که عمداً و سهواً با مقررات ماده قبل مخالفت نماید مسئول خواهد بود.

 

ماده بیست وهشتم ) چنانچه اظهار کنندگان با شهود به واسطه بی سوادی نتوانند امضاء نمایند مامور سجل احوال این مسئله را مخصوصاً قید خواهند نمود.

 

ماده بیست ونهم ) سجل وفات در دفاتر مخصوصه این کار ثبت و شامل مندرجات ذیل خواهدبود.

نام خانواده ، اسامی شخصی ، سن ، ‌محل تولد ، شغل و مسکن متوفی ، نام خانواده و اسامی شخصی زوج و زوجه ( در صورتیکه متوفی زن یا شوهر داشته باشد ولو اینکه آن زن یا شوهر متوفی باشد نام خانواده – اسامی شخصی سن مسکن و شغل اظهار کننده درجه نسبت او ( در صورتی که یا متوفی منسوب باشد ) اسم غسال ( رجوع به ضمیمه 3 نمونه سجل وفات ).

 

ماده سی ام ) در مواقعی که علایم فوت غیر طبیعی در متوفی مشهود باشد اقدام به دفن ممکن نخواهد بود مگر اینکه یکی از مامورین پارکه یا نظمیمه به معیت طبیب قانونی متوفی را معاینه نموده و صورت مجلس راجع به معاینه جسد را مرتب نماید در صورت نبودن یکی از اعضای خانواده متوفی مامور عدلیه یا نظمیمه در اداره سجل احوال حاضر شده اطلاعات لازمه را برای سجل وفات اظهار خواهد داشت.

 

ماده سی و یکم ) کلیه تاریخ ( ماه و سال ) اسناد سجل احوال شمسی خواهد بود ولی می توان در مقابل تاریخ شمسی تاریخ قمری را نیز ذکر نمود. 

 

ماده سی و دوم )  در ظرف مدت معاینه در ماده سی و نهم موقتاً چنین مقرر است که کلیه روسای خانواده ها شخصاً در اداره سجل احوال محل اقامت خود حضور به هم رسانیده سجل احوال خویش و تمام خانواده خود را که هنوز در تحت اقتدار ایشان هستند یا با آنها در یک منزل سکنی دارند و قبل از اجرای این حکم تولد یافته اند اظهار دارند.

 

ماده سی و سوم ) همینطور موقتاً مقرر است که اظهارات مذکوره در ماده سی ودوم در اوراق مخصوصه به دو نسخه و در دفتر اداره سجل احوال به ترتیب حروف الفبای مرتب شود.

در ماه آخر سال اوراق مزبوره به دو نسخه در دفتر مخصوص تولد ثبت خواهد گردید و این دفتر متضمن سجل احوال کلیه اشخاص خواهد بود که قبل از اجرای این حکم تولد یافته اند.

 

ماده سی وچهارم ) منتها در ظرف یکسال پس از اجرای این حکم با رعایت ماده سی و نهم کلیه اتباع ایران که بالغ باشند اعم از ذکور و اناث باید دارای سجل ولادتی باشند که به طریق قانون از طرف اداره صالحه سجل احوال صادره شده است.

 

ماده سی وپنجم ) کلیه سجل احوال (تولد، ازدواج،  وفات) راجعه به اتباع ایران و یا اتباع خارجه که در ممالک خارجه موافق ترتیبات معموله آن مملکت صورت گرفته باشد دارای اعتبار خواهد بود.

 

ماده سی وششم ) کلیه اسناد رسمی از قبیل تعرفه انتخابات تعرفه هویت تذکره و جواز حمل سلاح و غیره پس از ملاحظه سجل ولادت بر طبق آن ترتیب داده می شود.

 

ماده سی و هفتم ) به هر سجل ولادتی که به موجب ماده سی و چهارم تسلیم گردد یک قران تمبر الصاق خواهد گردید و همینطور از هر سواد سجلی که از طرف اداره سجل احوال داده شود یک قران دریافت خواهد شد.

 

ماده سی وهشتم ) شعب سجل احوال در تحت اداره وزارت داخله بوده و وزارت عدلیه به توسط مدعیان ابتدایی و استیناف در آن نظارت خواهد داشت.

 

ماده سی ونهم ) مواد مندرجه در این حکم شامل کل ممالک ایران می باشد لیکن اجرای آن تدریجی خواهد بود به این ترتیب که در تهران بعد از انقضای مدت قانونی عمومی راجع به اعلان و رسمیت یافتن فوراً اجرا شده و در نقاط دیگر وزارت داخله تدارک لوازم اجرای آن را به عمل آورده و در موقع مقتضی اعلان و اجرای خواهد داشت.

 

ماده چهلم ) پس از آنکه مقررات راجعه به سجل احوال به موقع اجرای گذارده شده باشد اشخاصی که از متابعت آن در نقاطی که مواد فوق کاملاً به موقع اجرا گذاشته شده است امتناع یا غفلت نمایند از شش روز الی یک ماه محکوم به حبس خواهند بود و در صورت تکرار از یک ماه الی شش ماه محبوس و از صد تا بیست هزار جریمه خواهند شد.

 

ماده چهل و یکم ) وزیر داخله و وزیر عدلیه هر یک تا حدی که امر راجع به آنها می شود مامور اجرای این حکم می باشند.

 

 

 

( ضمیمه )

 
1-  نمونه سجل ولادت

به تاریخ        شخص موسوم به            ( نام خانواده       اسامی شخصی      سن    شغل     منزل         درجه نسبت به طفل ) به معیت شاهد موسوم به زید ( نام خانواده       اسم شخصی     شغل و مسکن ) و شاهد موسوم به عمر و ( نام خانواده      اسم شخصی و غیره ) در نزد ما که مامور سجل احوال هستیم حضور به هم رسانیده اظهار داشت که به تاریخ        ساعت        محل       پسری یا دختری از         ( نام خانواده           اسم شخصی شغل و مسکن پدر ) و از        ( نام خانواده اسم شخصی         سن و مسکن         مادر متولد          شده و به اسم موسوم گردیده است.

امضاء اظهار کننده                           امضاء شهود                         امضاء سجل احوال

 

2-   نمونه سجل ازدواج

به تاریخ         شخص موسوم         ( نام خانواده         اسم شخصی                سن         شغل      مسکن           سمت ( پدر یا قیم و غیره ) به معیت شاهد موسوم به زید ( نام خانواده - اسم شخص – سن – شغل – مسکن ) و شاهد موسوم به عمر و ( نام خانواده – اسم – شخص – سن – شغل – مسکن) در نزد ما که مامور سجل احوال هستیم حضور به هم رسانیده اظهار داشت که به تاریخ       محل        پسر ( یا تحت الولایه ) او که به تاریخ         محل از او و عیال او متولد شده در حضور        که در             سکنی دارد با خانم             دختر           ( شغل و مسکن ) و      ( مسکن ) که به تاریخ محل                          متولد شده ازدواج نموده است.

امضاء اظهار کننده                     امضاء شهود                      امضاء مامور سجل احوال

 

3-   نمونه سجل وفات

به تاریخ            شخصی موسم به            ( سن شغل مسکن درجه نسبت با متوفی ) به معیت شاهد موسوم به عمر و در نزد ما که مامور سجل احوال هستیم حضور به هم رسانیده اظهار داشت که به تاریخ          محل           شخص موسوم به              ( نام خانواده اسم شخص شغل ) به سن       که به تاریخ             از پدر موسوم به                   و مادر موسوم به                متولد شده بود وفات نموده است عمل تغسیل به توسط                  به عمل آمده است.

امضاء اظهار کننده                 امضاء شهود                       امضاء مامور سجل احوال


قانون و نظامنامه سجل احوال که مستعمل بر چهل و یک ماده و از صفحه یک تا صفحه 9 این کتابچه نوشته شده است و منضمات آن از صفحه 9 الی صفحه 10 این کتابچه است در جلسه روز پنجشنبه بیستم سنبله 1297 مطابق پنجم ذیحجه 1336 هجری در هیئت وزراء قرائت و تصویب گردید. وزارت داخله و عدلیه مامور اجرای آن می باشند.

 

وزارت کشور

سازمان ثبت احوال کشور

                                     قانون ثبت احوال مصوب تیرماه 1355 متضمن اصلاحیه مورخ 18/10/63 مجلس شورای  اسلامی