سازمان ثبت احوال کشور

شعار سال
تاریخ 1398/03/22         ساعت 10:28:11     گروه خبری امور بانوان

وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاَةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْهَا لاَ نَسْأَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَ الْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَى‌ خانواده خود را به نماز فرمان ده؛ و بر انجام آن شکیبا باش! از تو روزی نمی‌خواهیم؛ (بلکه) ما به تو روزی می‌دهیم؛ و عاقبت نیک برای تقواست! ﴿طه‏، 132﴾ ارزش وجایگاه فرزند در اسلام

از نظر اسلام ،فرزندان از ارکان مهم خانواده محسوب می شوند.در کلمات وسیر ۀ ائمه (ع) نگرش مثبتی به فرزند وجود دارد ودر روایات از فرزند با تعابیری گوناگون یاد شده است :

روشنایی چشم وریحانۀقلب :

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): اطْلُبُوا الْوَلَدَ وَ الْتَمِسُوهُ فَإِنَّهُ قُرَّةُ الْعَیْنِ وَ رَیْحَانَةُ الْقَلْبِ

پیامبر (ص)فرمودند :طلب فرزند کنید ،وپافشاری نمایید ،بدرستی که فرزند روشنایی چشم وریحانه قلب است (مجلسی،1365، ج 101،ص 84).

گلی از جانب خدا:

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ( ص) الْوَلَدُ الصَّالِحُ رَیْحَانَةٌ مِنَ اللَّهِ قَسَمَهَا بَیْنَ عِبَادِهِ

پیامبر (ص) فرمودند :فرزند صالح گلی است ازجانب خدا که به بندگانش داده می شود(کلینی،1365، ج 6 ،ص3).

موجب جلب برکت ورحمت از آسمان،ثواب برای پدر :

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ( ص): مَا مِنْ بَیْتٍ فِیهِ الْبَنَاتُ إِلَّا نَزَلَتْ کُلَّ یَوْمٍ عَلَیْهِ اثْنَتَا عَشْرَةَ بَرَکَةً وَ رَحْمَةً مِنَ السَّمَاءِ وَ لَا یَنْقَطِعُ زِیَارَةُ الْمَلَائِکَةِ مِنْ ذَلِکَ الْبَیْتِ یَکْتُبُونَ لِأَبِیهِمْ کُلَّ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ عِبَادَةَ سَنَةٍ

هیچ خانه ای در آن دختران نیست مگر آن که هر روز دوازده برکت ورحمت از آسمان برآن نازل می شود،ودائم مورد زیارت ملائکه قرار دارد ،برای پدرشان هر روز وشب ثواب یک سال عبادت می نویسند(محدث نوری،1408ه.ق، ج 15 ،ص 116) .

عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ أَوْلَادَ الْمُسْلِمِینَ مَوْسُومُونَ عِنْدَ اللَّهِ شَافِعٌ وَ مُشَفَّعٌ فَإِذَا بَلَغُوا اثْنَتَیْ عَشْرَةَ سَنَةً کُتِبَتْ لَهُمُ الْحَسَنَاتُ فَإِذَا بَلَغُوا الْحُلُمَ کُتِبَتْ عَلَیْهِمُ السَّیِّئَاتُ

امام صادق (ع) فرمودند:فرزندان مسلمین در نزد خدا شافع ومشفع نامیده می شود ،پس وقتی دوازده ساله میشوند برای آنها حسنات نوشته می شود ،پس وقتی بالغ می شوند ،سئیات آنها نوشته می شود(محدث نوری .1408ه،ق،ج 14،ص 169).

موجب افتخار پیامبر (ص) در قیامت می شود:

قَالَ رسول الله (ص): تَنَاکَحُوا تَکْثُرُوا فَإِنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ لَوْ بِالسِّقْطِ

پیامبر (ص) فرمودند :ازدواج کنید وفرزند دار شوید به درستی که من در روز قیامت به کثرت شما ،حتی به کودکان سقط شده ،مباهات می کنم(مجلسی ،1404ه .ق ،ج100، ص 221).

مسؤلیت پدر ومادر

فرزند دار شدن یکی از اهداف مهم ازدواج می باشد ،زن ومرد (والدین ) ،در تربیت این امانت الهی نقش اساسی ومهمی دارند .اگر خانواده را اولین کانون تربیتی بدانیم ،بدون شک والدین اولین مربیان ومعلمان این کانون مهم محسوب می شوند .والدین می توانند برای کودک خود نقش بهترین معلم والگورا به عهده داشته باشد .کودک از والدین خود خصوصیات اخلاقی ،عقیدتی ،شخصیتی وسایر گرایش ها ونگرش ها را می آموزد ودر این زمینه از آنان تقلید می کند.

« پدر ،یعنی کسی که بتواند مرزهای خانواده را ببندد ومظهر قدرت واقتدار خانواده باشد . پدر، یعنی نمای بیرونی خانواده نه صرفاًیک مرد ،اومحیط دایره خانواده است . مادر ،یعنی کسی که بتواند یک خانواده را یک پارچه کند . مادر منبع انگیزش خانواده است . همه اعضای خانواده نیروی خود را از مادر می گیرند . اومحور ومرکز دایره خانواده است .مادر مظهر مهر ،منبع محبت وعشق در خانواده است »(جان بزرگی وهمکاران ،1389،ص ،31).

روایات زیادی نیز بر نقش والدین تأکید می ورزد واین نشان می دهد که مسؤلیت والدین تنها تأمین غذا ولباس وبهداشت فرزندان نیست ،بلکه باید به همه ابعاد وجودی فرزندان در مراحل مختلف تحول اهتمام داشته باشند ومهم تر از همه ،آنان را بر فطرت توحیدی والهی ،تربیت کنند .

والدین در قبال آماده نمودن وسایل مادی فرزند ،مسؤلیت دارند ولی مهمترین وظیفۀآنها تربیت فرزند می باشد .

وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلَوةِ وَ اصْطَبرِْ عَلَیهَْا ،خانواده خود را به نماز فرمان ده و بر انجام آن شکیبا باش! (طه،132)

ویا در رسالۀ حقوق امام سجاد (ع) فرمودند :

وَ أَمَّا حَقُّ وَلَدِکَ فَتَعْلَمُ أَنَّهُ مِنْکَ وَ مُضَافٌ إِلَیْکَ فِی عَاجِلِ الدُّنْیَا بِخَیْرِهِ وَ شَرِّهِ وَ أَنَّکَ مَسْئُولٌ عَمَّا وُلِّیتَهُ مِنْ حُسْنِ الْأَدَبِ وَ الدَّلَالَةِ عَلَى رَبِّهِ وَ الْمَعُونَةِ لَهُ عَلَى طَاعَتِهِ

و امّا حقّ فرزند تو این است که بدانى او از توست و در پسند و ناپسند دنیاى زودگذر، دنباله روى توست و به درستى که تو در تربیت نیکو و راهنمایى به سوى پروردگارش و یارى رسانى او در فرمان پذیرى از خداوند نسبت به خویشتن و حقّ فرزندت پرسیده خواهى شد(حرّانی،1402ه.ق ،ترجمه غفاری،ص 269).

در این بیان زیبای حضرت ،پدر را مسؤول مستقیم هدایت وتربیت فرزند می داند . والدین با قبول وتوجه به این نکته ـ مسؤلیت در قبال فرزندـ موجب انگیزه در فراگیری مفاهیم تربیتی ،پیرامون فرزندشان شده ودر تربیت ورشد آنها به سوی پروردگارشان سعی وکوشش می کنند .

امام صادق (ع) کوشش زیاد در تربیت کودک را از حقوق اومی داند :

وَ تَجِبُ لِلْوَلَدِ عَلَى وَالِدِهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ اخْتِیَارُهُ لِوَالِدَتِهِ وَ تَحْسِینُ اسْمِهِ وَ الْمُبَالَغَةُ فِی تَأْدِیبِه

حق فرزند برپدر سه چیز می باشد :برای اومادر ونام مناسب انتخاب کن ودر تأدیب وتربیت اوکوشش فراوان نماید(مجلسی،1404ه .ق، ج 75،ص 235).

والدین همواره باید به مسؤلیت خود در قبال تربیت فرزندشان توجه کنند ،قرآن در آیاتی، افراد مؤمن را به این نکته توجه داده است، امام صادق (ع) در حدیث ذیل چگونگی این مسؤلیت را شرح می دهند :

قالَ ابوعبدالله (ع): أَنَّهُ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً قَالَ النَّاسُ کَیْفَ نَقِی أَنْفُسَنَا وَ أَهْلِینَا قَالَ اعْمَلُوا الْخَیْرَ وَ ذَکِّرُوا بِهِ أَهْلِیکُمْ وَ أَدِّبُوهُمْ عَلَى طَاعَةِ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى یَقُولُ لِنَبِیِّهِ (ص) وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَیْها وَ قَالَ وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِسْماعِیلَ إِنَّهُ کانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ کانَ رَسُولًا نَبِیًّا وَ کانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ وَ الزَّکاةِ وَ کانَ عِنْدَ رَبِّهِ مَرْضِیًّا

امام صادق(ع) فرمودند : وقتی آیۀ (یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِیکُمْ ناراً) نازل شد ،مردم از پیامبر (ص) پرسیدند ،ما چگونه خود وخانوادهمان را از آتش حفظ نماییم ؟پیامبر پاسخ دادند :کارهای خوب وخیر انجام دهید وخانواده تان راهم به آ نهاتذکر دهید ،آنها را برطاعت دستورات خدا تربیت نمایید سپس امام صادق (ع) فرمودند : خداوند به پیامبرش فرموده است :خانواده ات را به نماز امر کن ودر این مطلب استقامت کن وهم چنین فرمودند در کتاب از اسماعیل یاد کن که او صادق وعد ورسول بودند وخانواده اش را به نماز وزکات امر می کرد ودر نزد پروردگارش مورد رضایت بود (محدث نوری ،1408ه، ق، ج 12 ،ص201)

 
برگرفته از سایت ریّان